INDEX

Ligging

Het Patershof ligt in de Mechelse wijk Heihoek. Het dankt zijn naam aan de heide die zich strekte tot aan het kanaal, wat je ook terugvindt in verschillende straatnamen zoals de Korte en Lange Heistraat, de Veluwestraat en de Poelstraat. De wijk is begrensd door de Dijle (N-O), de Korenmarkt en Hoogstraat (Z-O) en de Koningin Astridlaan (ring).

De Korenmarkt en een straal er rond vanaf t Plein en de OLV-kerk over de Ganzendries tot aan de De Langhestraat en de Hertshoornstraat, en in het noordoosten begrensd door de Dijle, vormen samen de oudste kern van Mechelen. Sporen van Romeinse bewoning zijn hier aangetroffen, met resten die duiden op een palissade rondom de woonkern. De Korenmarkt was het kruispunt van de noord-zuid verbinding Utrecht-Bavay (Romeinse stad in Noord-Frankrijk) en de oost-west as Brugge-Aken (in andere bronnen aangeduid als Gent-Tongeren), en groeide zo uit tot een natuurlijk ontmoetingspunt en het eerste forum van Mechelen.

Kaart 1550 - Heihoek en omgeving

De straten er rond, inclusief Heihoek, maken deel uit van de eerste uitbreiding van de originele kern. Zo is er al sprake van een poort op de Adegemstraat nog voor er zich een tweede, aparte bewoningskern ontwikkelt op de andere Dijle-oever (Grote Markt Sint-Romboutskathedraal). De huidige vorm van de Heihoek, en ook zijn stratenpatroon, werden dus al honderden jaren geleden en waarschijnlijk meer dan duizend jaar geleden - zo goed als volledig vastgelegd. De oudste bekende kaart van Mechelen dateert helaas slechts van 1550 maar de situatie zoals die daar wordt geschetst, is nauwelijks veranderd.

Het Patershof wordt begrensd door de Karmelietenstraat, Korte Pennincstraat, Kroonstraat, Kromme Elleboogstraat en Mosselschelpstraat.

:: Karmelietenstraat Korte Pennincstraat

De Karmelietenstraat vormt de verbinding tussen de Adegemstraat en het pleintje waar Korte en Lange Pennincstraat samen komen. Tot aan de 16de eeuw maakte dit stuk deel uit van de Lange Pennincstraat, zo genoemd naar de vooraanstaande Mechelse familie die hier ooit zn verblijf had. Later, met de komst van het karmelietenklooster op de hoek met de Adegemstraat en met het afsluiten van de Yperstraat, werd het laatste deel Pennincstraat hernoemd naar de aanwezige patersorde.

:: Kromme Elleboogstraat - Mosselschelpstraat

De Kromme Elleboogstraat is wat overblijft van de vroegere Yperstraat die de Kroonstraat verbond met de Pennincstraat. In de 18de eeuw kreeg het Karmelietenklooster toestemming om hun kerk te bouwen op de loop van de Yperstraat, waardoor de huidige Kromme Elleboogstraat uitmondt in de Mosselschelpstraat.

1931 Mosselkaai op de Haverwerf, met de overdekte Vismarkt aan de overkant van de Dijle

Het Mosselschelpstraatje heette vroeger de Crauwstraat en dankt zijn huidige naam aan de viswinkel die er ooit was. Leveringen van mosselen gebeurde per schip aan de Haverwerf (Lamot-site), ooit een gekende mosselkaai.

:: Kroonstraat

Tot in de 16de eeuw heette dit de Gorterstraat, genoemd naar een belangrijk Mechels geslacht. De huidige naam is ontleend aan de woning De Kroon, een groot herenhuis dat inmiddels verdwenen is.

In de zestiende eeuw maakten de Gorterstraat, Yperstraat, Mosselschelpstraat en Pennincstraat deel uit van het zogenaamde Kwartier. Het was een wijk die bekend stond om zijn publieke ontuchthuizen. Tot aan de periode van de industrile revolutie was deze hoek overigens nog relatief onbebouwd.

Het uitzicht van de Heihoek heeft doorheen de tijd al heel wat wijzigingen doorgaan, meer dan de rest van de stad. Zij beslaat een totale oppervlakte van 22 ha en wordt momenteel gekenmerkt door een hoge bevolkingsdichtheid, mede door de dichte bebouwing uit de 19de en 20ste eeuw.
De wijk kent een lange geschiedenis van allerlei wijkontwikkelingsprojecten, het ene al succesvoller dan het andere. Een van de laatste was het plan dat werd opgemaakt in het kader van het Sociaal Impulsfonds 1997-1999.

^ top